Rewolucja w datowaniu. Wydarzenia z greckiej epoki żelaza miały miejce nawet o 150 lat wcześniej

1 czerwca 2020, 10:42

Chronologia wczesnej epoki żelaza starożytnej Grecji jest obecnie rekonstruowana na podstawie stylów ceramiki. Dopiero teraz dzięki pracom w Sindos, gdzie znaleziono dobrze zachowane warstwy stratygraficzne wraz z kośćmi zwierząt udało się wykorzystać datowanie o wysokiej rozdzielczości do weryfikacji tego, co wiemy o historii świata egejskiego. I okazało się, że nasze dotychczasowe datowanie było błędne, a różne wydarzenia ze wspomnianego okresu należy przesunąć w czasie o 50–150 lat.



Zagadkowa figurka, być może bogini wody, znaleziona podczas budowy drogi

14 lipca 2022, 10:02

Niewielka gliniana figurka mogła być czczona 2500–2800 lat temu jako wyobrażenie bóstwa wody. Za taką interpretacją przemawia co najmniej miejsce, w którym znaleziono niezwykły zabytek. Figurkę odkryto w kanale, z którego przedstawiciele pobliskiej osady kultury halsztackiej (VIII–VI w. p.n.e.) czerpali wodę.


Nowe odkrycia w Hala Sultan Tekke

5 września 2013, 09:17

Cypryjskie miasto Hala Sultan Tekke, które istniało mniej więcej w latach 1600-1100 p.n.e. było znacznie większe niż sądzono. Niewykluczone, że było jednym z największych miast epoki brązu w basenie Morza Śródziemnego. Szwedzcy archeolodzy z Uniwersytetu w Göteborgu odkopali właśnie nieznane fragmenty Hala Sultan Tekke


Czaszki, lampki i broń. W izraelskiej jaskini znaleziono dowody na nekromancję

18 lipca 2023, 10:01

Lampki oliwne, broń oraz ludzkie czaszki wskazują, że w późnym okresie rzymskim w jaskini Te'omim na Wyżynie Judzkiej odprawiano rytuały nekromantyczne. Jaskinia Te'omim, zwana też Mŭghâret Umm et Tûeimîn czyli Jaskinią matki bliźniąt, to kompleks jaskiń znajdujących się na wschód od Bet Szemesz. Według lokalnych przekazów, płynąca tam woda ma właściwości uzdrawiające i wspomaga płodność. W XIX wieku narodziła się legenda, zgodnie z którą bezpłodna kobieta, która napiła się tej wody, powiła z czasem bliźnięta.


Cypr zasiedlony wcześniej niż sądzono

13 grudnia 2013, 13:32

Znalezione na Cyprze przedmioty dowodzą, że wyspa była zamieszkana o 1000 lat wcześniej niż sądzono. Podczas wykopalisk prowadzonych przez specjalistów z University of Toronto, Cornell University oraz Uniwersytetu Cypru odkryto m.in. najstarszą figurkę przedstawiającą człowieka


DNA z cegły sprzed 2900 lat zdradza, co rosło w pobliżu pałacu twórcy potęgi państwa asyryjskiego

23 sierpnia 2023, 11:42

Naukowcy z Danii i Wielkiej Brytanii pozyskali DNA z cegły sprzed 2900 lat. Analiza, opublikowana przez nich na łamach Nature Scientific Reports, dostarcza informacje na temat roślin uprawianych w państwie nowoasyryjskim i pokazuje, że dzięki rozwojowi technologii możemy badać przeszłość tak, jak nigdy wcześniej. Możliwe bowiem stało się pozyskiwanie informacji genetycznych zamkniętych w materiałach budowlanych sprzed tysiącleci. Kto wie, co w przyszłości znajdziemy w budowlach starożytnego Rzymu, Chin czy Indii.


Cywilizacja doliny Indusu samodzielnie udomowiła ryż

22 listopada 2016, 12:05

Uprawa ryżu w cywilizacji doliny Indusu rozpoczęła się znacznie wcześniej niż dotychczas sądzono. Roślinę tę prawdopodobnie udomowiano w tym samym czasie, co w Chinach


Dwa celtyckie złote torkwesy to wyjątkowa okazja, by lepiej poznać technologie epoki żelaza

29 września 2023, 09:22

W Peñamellera Baja w hiszpańskiej Asturii znaleziono dwa złote torkwesy. Ze względu na jakość wykonania i bogate zdobnictwo mamy tutaj do czynienia z wyjątkowym znaleziskiem, które pozwoli lepiej poznać ten rodzaj biżuterii i jego historię w epoce żelaza. Torkwesy to sztywne otwarte naszyjniki w formie obręczy. Były rozpowszechnione m.in. wśród Scytów i Celtów


Ocieplenie zmienia interakcje między gatunkami. Na mokradłach pojawił się nowy gatunek kluczowy

5 stycznia 2021, 17:07

W połowie wybrzeża stanu Georgia znajduje się Sapelo Island, otoczona przez 1600 hektarów słonych mokradeł, pełnych traw, które w chłodniejszych miesiącach przybierają złoty kolor. Wyspa mocno doświadcza zmian klimatu. Wdziera się tam słona woda, doświadcza sztormów i powodzi. W ciągu ostatnich lat naukowcy zauważyli jeszcze jedno, bardziej subtelne i niezwykłe, ale bardzo niepokojące zjawisko.


Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach chce wybudować w tym roku kompleksowy ośrodek leczenia stwardnienia rozsianego

17 lutego 2021, 04:41

Śląski Uniwersytet Medyczny (SUM) w Katowicach chce wybudować w tym roku kompleksowy ośrodek leczenia stwardnienia rozsianego (łac. sclerosis multiplex, SM). Obiekt ma powstać na terenie Szpitala Klinicznego nr 1 im. prof. S. Szyszki w Zabrzu. Koszt inwestycji wynosi ponad 12,2 mln złotych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk